Zoekwoordonderzoek zelf doen

Het belangrijkste kort

Een bruikbaar zoekwoordonderzoek ontstaat uit vijf gratis bronnen: zoeksuggesties, de vragen in de resultaten, de Search Console, de pagina's van concurrenten en de eigen klantgesprekken.
Zoekvolume is voor kleine bedrijven het onbelangrijkste kengetal. Doorslaggevend zijn intentie en bereikbaarheid.
De beoordeling verloopt via drie ja-neevragen in plaats van via getallenkolommen – dat is sneller en voor de beslissing even draagkrachtig.
Betaalde gereedschappen lonen vanaf ongeveer 30 artikelen per jaar of wanneer er advertentiebudget moet worden verdeeld. Daarvoor niet.

De gebruikelijke opstap naar zoekmachineoptimalisatie luidt: gereedschap abonneren, term invoeren, lijst op volume sorteren, bovenaan beginnen. Het resultaat is een lijst met termen waarbij alle anderen ook bovenaan beginnen – en waarbij het volume bestaat uit mensen die nooit iets kopen.

Het volgende proces draait de volgorde om: het begint bij wat jullie klanten daadwerkelijk vragen, en toetst pas aan het eind of de term bereikbaar is.

Vijf zwakke lichtstromen lopen van de randen samen en vormen één dicht helder kanaal — Vijf bronnen, één resultaat. Geen van alle kost iets.

Stap 1: de ruwe lijst uit vijf bronnen

Doel van deze stap zijn 80 tot 200 termen en vragen, ongesorteerd. Er wordt nog niet beoordeeld.

Bron 1 – eigen klantgesprekken

Hoe beschrijven klanten hun probleem voordat ze jullie vakterm kennen? Die formuleringen zijn de waardevolste van de hele lijst, omdat geen enkele concurrent ze uit een gereedschap kan trekken.

Bron: notities, e-mails, offerteaanvragen

Bron 2 – zoeksuggesties

Term in de zoekbalk typen en de suggesties noteren. Loop daarna dezelfde term door met «hoe», «waarom», «wat kost», «welke» ervoor, en met elke letter van a tot z.

Bron: Google, Bing, YouTube – telkens andere resultaten

Bron 3 – vragen in de zoekresultaten

Het kader «Vergelijkbare vragen» is een gratis vragendatabank. Elke opengeklapte vraag levert nieuwe op. Twintig minuten klikken geeft 40 tot 60 echte vragen.

Bron: de zoekresultatenpagina zelf

Bron 4 – de eigen Search Console

Onder «Prestaties» staan de zoekopdrachten waarbij jullie al verschijnen – met positie. Alles op plaats 5 tot 20 is bereikbaar terrein en meestal de snelste winst die er is.

Bron: Google Search Console, gratis

Bron 5 – pagina's van concurrenten

De drie tot vijf aanbieders die in jullie veld goed ranken: welke koppen gebruiken ze, welke vragen beantwoorden ze? Niet kopiëren – de gaten zoeken.

Bron: concurrenten, vakmedia, forums

Wist je dat?

Een aanzienlijk deel van alle zoekopdrachten wordt überhaupt voor het eerst gesteld. Die opdrachten duiken in geen enkel gereedschap met volume op – ze hebben er domweg nog geen.

Tegelijk zijn ze bijzonder waardevol: wie zo precies formuleert, zit meestal dichter bij een beslissing dan iemand die een korte algemene term invoert. Precies daarom kost de fixatie op zoekvolume kleine aanbieders onevenredig veel.

Stap 2: op intentie sorteren

Nu krijgt elke term van de ruwe lijst precies een van vier merktekens. Het toewijzen duurt per term twee seconden.

Intentie	Herkenningspunt	Voorbeeld	Waarde voor jullie
Kennis	wat, waarom, betekenis	«wat is een leadmagneet»	gering tot gemiddeld
Werkwijze	hoe, handleiding, sjabloon	«zoekwoordonderzoek zelf doen»	hoog
Vergelijking	of, vs, alternatief, test	«excel of crm»	zeer hoog
Aankoop	kopen, prijs, kosten, aanbieder	«marketing automation kosten»	zeer hoog

Wie weinig tijd heeft, schrapt alles onder «Kennis» zonder vervanging en begint bij «Werkwijze» en «Vergelijking». Dat is ongemakkelijk, omdat kennisvragen de makkelijkste teksten opleveren – en precies daarom produceert vrijwel iedereen ze.

Stap 3: bereikbaarheid toetsen – zonder gereedschap

Een verspreide puntenwolk ordent zich tot een zuil waarvan de bovenste elementen helder oplichten — Er wordt niet op hoeveelheid gesorteerd, maar op wat daadwerkelijk bereikbaar is.

Voor elke overgebleven term open je de zoekresultatenpagina en beantwoord je drie vragen. Twee minuten per term.

Wie staat er op de eerste vijf plaatsen? Staan daar alleen grote portalen, vakmedia en marktleiders, dan is de term jarenlang onbereikbaar. Staat er minstens één aanbieder van jullie formaat, dan is hij bereikbaar.
Hoe goed zijn de resultaten werkelijk? Oppervlakkige teksten op de eerste plaatsen zijn een uitnodiging. Drie uitgebreide, actuele artikelen zijn een waarschuwing.
Beantwoordt de zoekmachine de vraag al zelf? Staat er bovenaan een direct antwoordkader waarmee de vraag is afgedaan, dan valt daar nauwelijks een klik te halen. Dan loont de term alleen als jullie de geciteerde bron willen worden – wat een ander doel is.

Tip Voer deze toets uit in een privévenster zonder aanmelding. Aangemeld zien jullie een resultatenlijst die door jullie eigen gedrag is beïnvloed – en beoordelen jullie dus een werkelijkheid die voor niemand anders bestaat.

Stap 4: bundelen in plaats van versnipperen

De meest gemaakte fout na het onderzoek: voor elke term wordt een eigen artikel gepland. Dat leidt tot 40 dunne teksten die elkaar beconcurreren.

Het omgekeerde klopt. Termen die dezelfde vraag in andere woorden stellen, horen in één artikel. «zoekwoordonderzoek gratis», «zoekwoordonderzoek zonder tool», «zoekwoordonderzoek zelf doen» en «hoe vind ik de juiste zoektermen» zijn één pagina, geen vier.

Als vuistregel: als jullie bij het schrijven dezelfde tekst twee keer zouden schrijven, was het een bundel. Twaalf gebundelde onderwerpen zijn meer waard dan veertig losse.

Uit de praktijk

De Search Console levert na enkele maanden het eerlijkste deel van het onderzoek: de zoekopdrachten waarbij jullie op positie 6 tot 15 staan. Voor die termen houdt de zoekmachine jullie al voor enigszins passend – de weg naar de eerste pagina is daar korter dan bij elk nieuw onderwerp.

In de praktijk levert het herzien van vijf bestaande artikelen vrijwel altijd meer op dan vijf nieuwe. Het voelt alleen niet als vooruitgang, omdat er achteraf niets nieuws in de lijst staat.

Stap 5: de volgorde vastleggen

Uit de gebundelde onderwerpen ontstaat een gesorteerde lijst. Bovenaan staat wat aan drie voorwaarden voldoet: een bereikbare resultatenpagina, de intentie «Vergelijking» of «Aankoop», en jullie hebben er daadwerkelijk iets eigens over te zeggen.

De derde voorwaarde wordt het vaakst overgeslagen en is de belangrijkste. Een onderwerp waarover jullie alleen kunnen samenvatten wat elders staat, wint noch bij zoekmachines noch bij AI-antwoorden.

Prompt

Ik heb een ruwe lijst met zoektermen uit mijn branche verzameld.

Mijn uitgangssituatie:
- Wat wij aanbieden: [aanbod]
- Doelgroep: [zo smal mogelijk]
- Regio/taal: [bijv. land, taal]

Hier de ruwe lijst:
[lijst invoegen, één term per regel]

Opdrachten:
1. Wijs elke term precies één intentie toe:
   Kennis / Werkwijze / Vergelijking / Aankoop.
2. Voeg termen die dezelfde vraag in andere woorden stellen samen
   tot bundels. Noem per bundel één hoofdterm en de varianten.
3. Formuleer per bundel een kop die het resultaat benoemt,
   niet het onderwerp.
4. Sorteer de bundels op nabijheid tot de koopbeslissing, niet op
   vermoed zoekvolume.

Belangrijk: verzin geen zoekvolumes en geen moeilijkheidswaarden.
Als je een getal niet kent, schrijf dan "niet vastgesteld".

Let op Taalmodellen geven op verzoek bereidwillig zoekvolumes af. Die getallen zijn verzonnen – geen enkel model heeft toegang tot de zoekopdrachtgegevens van een zoekmachine. Precies daarom staat de instructie in de prompt om er geen te verzinnen. Wie die wegstreept, plant zijn jaar op basis van getallen die niemand heeft gemeten.

Vanaf wanneer betaalde gereedschappen lonen

Er zijn drie duidelijke aanleidingen. Daarvoor is de uitgave niet gerechtvaardigd.

Wanneer er advertentiebudget wordt verdeeld. Zodra er echt geld over zoektermen wordt verdeeld, zijn volume- en kostengegevens geen luxe meer, maar een voorwaarde.

Vanaf ongeveer 30 artikelen per jaar. Bij die hoeveelheid kost handmatig onderzoek meer werktijd dan het abonnement.

Wanneer er meerdere talen bij komen. Per taal handmatig een ruwe lijst opstellen is te doen. Tien talen niet.

Conclusie

Een houdbaar zoekwoordonderzoek is monnikenwerk, geen gereedschapsprobleem. De vijf bronnen leveren in drie tot vier uur een lijst die een jaar aan content draagt.

Wat daarbij ontbreekt, is het getal in het veld «zoekvolume». Wat er in de plaats ontstaat, is een lijst met echte formuleringen van mensen die daadwerkelijk iets nodig hebben – en precies die ontbreekt in de meeste gereedschapsgestuurde onderzoeken.

Veelgestelde vragen

Hoe doe je zoekwoordonderzoek zonder betaald gereedschap?

Via vijf gratis bronnen: eigen klantgesprekken, de zoeksuggesties van de zoekmachines, het vragenkader in de resultaten, de eigen Google Search Console en de pagina's van de concurrenten. De ruwe lijst wordt op zoekintentie gesorteerd, de bereikbaarheid direct in de zoekresultaten getoetst en soortgelijke termen worden tot onderwerpbundels samengevoegd.

Heb je echt zoekvolumegegevens nodig?

Voor de contentplanning van kleine en middelgrote bedrijven zelden. Doorslaggevend zijn de zoekintentie en de bereikbaarheid van de resultatenpagina – beide zijn zonder gereedschap te beoordelen. Volumegegevens worden noodzakelijk zodra er betaalde advertenties draaien of er meer dan ongeveer 30 artikelen per jaar zijn gepland.

Hoe lang duurt een zoekwoordonderzoek?

Voor het volledige eerste onderzoek zijn drie tot vier uur realistisch: een uur voor de ruwe lijst, een half uur voor de intentietoewijzing, een tot twee uur voor de bereikbaarheidstoets en een half uur voor het bundelen. Het resultaat gaat in de regel een jaar mee.

Kun je een taalmodel gebruiken voor zoekwoordonderzoek?

Voor het sorteren, bundelen en formuleren wel – daar is het snel en betrouwbaar. Niet voor zoekvolumes of moeilijkheidswaarden: modellen hebben geen toegang tot zoekopdrachtgegevens en geven op verzoek plausibel ogende, maar verzonnen getallen. Daarom hoort in de prompt altijd de instructie om onbekende getallen als «niet vastgesteld» te markeren.

Hoeveel zoekwoorden heeft een pagina nodig?

Eén hoofdterm en de varianten die dezelfde vraag anders stellen – doorgaans drie tot acht. Voor elke variant een eigen pagina aanleggen leidt ertoe dat de eigen pagina's elkaar beconcurreren en geen van alle sterk genoeg wordt.

Marketing die zichzelf opzet

De bèta van de Studio Engine is open. Reserveer je plek en denk vanaf het begin mee.

Deelnemen aan de bèta →

← Terug naar het overzicht